Po ponad dwóch dekadach od wprowadzenia obecnych przepisów dotyczących praw pasażerów lotniczych Unia Europejska osiągnęła porozumienie w sprawie ich aktualizacji. Nowe regulacje mają zwiększyć ochronę podróżnych i ujednolicić zasady obowiązujące linie lotnicze na terenie Europy.
Zmiany mogą szczególnie zainteresować pasażerów korzystających z tanich przewoźników, takich jak Ryanair, easyJet, Wizz Air czy Jet2. Nowe przepisy dotyczą bowiem nie tylko odszkodowań za zakłócenia lotów, ale również sposobu prezentowania cen biletów oraz przewozu bagażu podręcznego.
Porozumienie zostało wypracowane przez Parlament Europejski i Radę UE. Przepisy mają wejść w życie po zakończeniu procesu legislacyjnego, a według brytyjskich mediów podobne rozwiązania mogą zostać później przyjęte również w Wielkiej Brytanii.
To pierwsza tak duża aktualizacja unijnych praw pasażerów od 2004 roku.
Pasażerowie zyskają nowe prawa dotyczące bagażu podręcznego
Zgodnie z uzgodnionymi zasadami każdy pasażer będzie miał prawo zabrać na pokład bez dodatkowych opłat jeden przedmiot osobisty, taki jak mały plecak, torba czy torebka.
Dodatkowo linie lotnicze, pośrednicy oraz wyszukiwarki biletów będą musieli od początku procesu rezerwacji pokazywać cenę biletu uwzględniającą bagaż podręczny. Celem jest zwiększenie przejrzystości i ułatwienie porównywania ofert różnych przewoźników.
Jednocześnie przewidziano możliwość oferowania tańszych taryf osobom, które dobrowolnie zdecydują się podróżować wyłącznie z niewielkim przedmiotem osobistym.
Według eksperta lotniczego Simona Caldera nowe zasady mogą oznaczać wzrost cen podstawowych biletów w tanich liniach lotniczych nawet o około 20–40 euro w jedną stronę, czyli od około 85 do 170 zł. Przewoźnicy będą jednak mogli od razu zaoferować zniżkę pasażerom podróżującym z minimalnym bagażem.
Koniec dodatkowych opłat za część popularnych usług
Nowe przepisy przewidują również zniesienie dodatkowych opłat za poprawienie drobnych błędów w pisowni nazwiska na bilecie.
Pasażerowie nie będą także musieli płacić za wydruk karty pokładowej, jeśli wcześniej dokonali odprawy. Linie lotnicze będą zobowiązane do udostępniania kart pokładowych w formie cyfrowej bez konieczności zakładania konta czy instalowania specjalnej aplikacji.
Podróżny nie będzie mógł zostać niewpuszczony na pokład wyłącznie dlatego, że posiada samodzielnie wydrukowaną wersję cyfrowo wystawionej karty pokładowej.
Odszkodowania za opóźnione i odwołane loty pozostaną bez zmian
Parlament Europejski odrzucił propozycje ograniczenia praw pasażerów do odszkodowań. Oznacza to, że podróżni nadal będą mogli ubiegać się o rekompensatę finansową za opóźnienia przekraczające trzy godziny, odwołane loty lub odmowę wejścia na pokład.
Wysokość odszkodowania będzie zależeć od długości trasy:
- 250 euro (około 1060 zł) dla lotów do 1500 km,
- 400 euro (około 1700 zł) dla lotów od 1500 do 3500 km,
- 600 euro (około 2550 zł) dla dłuższych połączeń.
Linie lotnicze będą mogły obniżyć najwyższe odszkodowanie o 50 proc., jeśli zaoferują pasażerowi alternatywną podróż do miejsca docelowego i opóźnienie po przylocie nie przekroczy czterech godzin.
Przewoźnicy nadal nie będą musieli wypłacać odszkodowań w sytuacjach uznanych za nadzwyczajne. Do tej kategorii zaliczono między innymi klęski żywiołowe, działania wojenne, niekorzystne warunki pogodowe, agresywne zachowanie pasażerów oraz strajki służb lotniskowych, kontroli ruchu lotniczego czy firm obsługi naziemnej.
Linie lotnicze będą musiały zapewnić opiekę podczas oczekiwania
Nowe przepisy utrzymują również obowiązek opieki nad pasażerami, którzy utknęli na lotnisku z powodu zakłóceń lotu.
Podróżni mają otrzymywać napoje po dwóch godzinach oczekiwania, posiłek po trzech godzinach oraz – jeśli będzie to konieczne – zakwaterowanie na maksymalnie trzy noce w przypadku długich opóźnień.
Łatwiejsze ubieganie się o zwrot pieniędzy i odszkodowanie
Linie lotnicze będą zobowiązane do przekazywania pasażerom jasnych instrukcji dotyczących składania wniosków o odszkodowanie lub zwrot kosztów. Informacje te mają zostać przesłane elektronicznie w ciągu czterech dni od zakończenia podróży.
Podróżni otrzymają dziewięć miesięcy na złożenie wniosku. Z kolei przewoźnicy będą mieli 30 dni na wypłatę odszkodowania albo przedstawienie uzasadnienia odmowy wraz z informacją o dalszej procedurze składania skarg.
Rodziny z dziećmi nie będą rozdzielane podczas lotu
Jedną z najbardziej odczuwalnych zmian dla rodzin będzie obowiązek zapewnienia miejsc obok siebie bez dodatkowych opłat.
Zgodnie z porozumieniem osoba podróżująca z dzieckiem poniżej 14. roku życia będzie musiała otrzymać miejsce na sąsiednim fotelu bez konieczności wykupywania płatnej rezerwacji miejsc.
Podobne uprawnienia obejmą także kobiety w ciąży oraz pasażerów z niepełnosprawnościami lub ograniczoną mobilnością.
Dodatkowo osoby z niepełnosprawnościami będą mogły ubiegać się o odszkodowanie, pomoc oraz zmianę rezerwacji, jeśli spóźnią się na lot z powodu niewłaściwej pomocy zapewnionej przez lotnisko podczas przemieszczania się do bramki odlotów.
Parlament Europejski mówi o większej przejrzystości dla pasażerów
Przewodnicząca Parlamentu Europejskiego Roberta Metsola oceniła, że nowe porozumienie wzmocni prawa pasażerów lotniczych w całej Europie.
Jak podkreśliła, uzgodnione przepisy mają zapewnić większą przejrzystość i przewidywalność zarówno dla podróżnych, jak i linii lotniczych. Dodała również, że Parlament Europejski od początku opowiadał się za silną ochroną pasażerów i zabiegał o to, aby podróżowanie było bardziej sprawiedliwe, a procedury prostsze i bardziej zrozumiałe.
